Australijski fudbal – Australian Rules Football ili “footy” na prvi pogled može izgledati kao haotična mešavina fudbala i ragbija. Međutim, nakon pažljivog posmatranja postaje jasno da su ga njegova sopstvena logika, karakter i tempo, učinili jednim od najpopularnijih sportova u Australiji.
Brzina igre, fizički kontakt i neprekidna akcija iznova osvajaju gledaoce širom Australije. Iako nije zvaničan nacionalni sport, Australija i fudbal su duboko povezani i ukorenjeni u australijsku kulturu te je ovaj sport najgledaniji je u Viktoriji, Južnoj Australiji, Zapadnoj Australiji i Tasmaniji.
U nastavku teksta, objašnjavamo pravila australijskog fudbala, način bodovanja, ulogu AFL lige, reprezentaciju i kako se prate rezultati, u cilju da približimo ovu igru početnicima i ljubiteljima sporta.
Šta je australijski fudbal – Specifičnosti ovog sporta
Australijski fudbal je timski sport, u kome je cilj osvajanje što više poena pogađajući protivnički gol, ali način do kog se to dolazi se u velikoj meri razlikuje od evropskog fudbala ili ragbija. Igra se odvija između dva tima od po 18 u stalnoj postavi, uz 4 rezervna igrača.
Igra je otvorena, brza, dinamična i zahteva visoku fizičku izdržljivost, dok pravila dozvoljavaju visok nivo slobode kretanja i fizičkog kontakta. Ova igra pleni svojom intenzivnošću i specifičnostima, i ima svoj prepoznatljiv vizuelni identitet koji je usko povezan sa kulturom Australije.
Veliki ovalni teren i jajasta lopta
Prva stvar koja odmah privlači pažnju i budi radoznalost je teren. Umesto uobičajenog pravouganog igrališta, australijski fudbal se igra na prostranom ovalnom terenu, istom onom koji se koristi i za kriket. Dimenzije terena su uglavnom 135, 185, 110 i 155 metara, što znači da igrači tokom utakmice prelaze velike distance.
Lopta je jajastog oblika, koristi se za šutiranje i dodavanje rukom. Zaobljenija je, izduženija i manja od ragbi lopte i uglavnom je napravljena od prirodne kože. Ovakva kombinacija terena i lopte dovodi do stalnog kretanja i čestih preokreta u igri.
Šta razlikuje australijski fudbal od ragbija i fudbala?
Zbog pojedinih sličnosti, australijski fudbal često upoređuju sa ragbijem i fudbalom, međutim on se od oba sporta osetno razlikuje. U australijskom fudbalu ne postoje linije ofsajda kao u klasičnom fudbalu, niti striktno definisane faze igre kao u ragbiju, što omogućava slobodnije kretanje i otvoreniju igru.
Visok nivo fizičkog kontakta kao i kombinacija trčanja, skakanja i šutiranja su osnovni elementi ove igre. Tokom celog meča se dešavaju direktni sudari, borbe za loptu i snažni kontakti, ali u okviru pravila koja štite igrače od opasnih poteza (poput guranja protivnika u leđa).
I od igrača se očekuje da budu brzi, izdržljivi i precizni, jer se u toku utakmice stalno smenjuju sprint, skokovi i efikasni udarci.
Brza, kontinuirana i dinamična utakmica
Jedna od glavnih karakteristika australijskog fudbala je minimalan broj prekida. Sudije intervenišu jedino u situacijama kada je to neophodno što čini da igra teče prirodno i bez dugih pauza. Usled toga nema klasičnog “usporavanja” igre, lopta je skoro uvek u pokretu, igrači neprestano trče, skaču i ulaze u duele
Međutim, ovakav stil igre zahteva visok nivo kondicije, jer igrači nemaju mnogo vremena za predah tokom utakmice. Iako ova igra deluje haotično na prvi pogled, ona ima jasno definisana i striktna pravila.
Koja su pravila australijskog fudbala?
Za mnoge ljude van Australije, australijski fudbal kao i njegova pravila predstavljaju misteriju. Ipak on ima jasno definisana pravila. Igrači mogu da se kreću slobodno po terenu i postave kako žele, ali lopta ne sme da se baca, već samo da se doda udarcem ruke ili šutiranjem.
Utakmica se sastoji od 4 četvrtine i traje 80 minuta. Velika razlika u odnosu na evropski fudbal, koji računa samo golove, je to što se u australijskom fudbalu računaju i delimično uspešni napadi. To automatski povećava broj ostvarenih bodova i doprinosi dinamičnijem toku utakmice.
Kako se prati rezultat i boduje u australijskom fudbalu?
Nekome ko ne prati “footy” rezultat može delovati zbunjujuće, međutim zapravo je vrlo logičan kada se razume njegov specifičan sistem bodovanja. Upravo taj sistem golova i poena, kao i brzina i kontinuitet igre, pojašnjava zašto su utakmice australijskog fudbala često bogate poenima.
Sistem golova i poena
Na svakom kraju terena pozicionirane su četiri stative. Ukoliko lopta prođe kroz dve centralne stative bez dodirivanja, postiže se gol koji vredi 6 poena. Ako lopta ipak prođe između centralne i spoljne stative ili je dodirne, dobija se 1 poen, poznat kao “behind” poen.
Kada igrač zatraži “mrak” i uhvati loptu, ima pravo da bez ometanja šutne ka golu.
Zašto utakmice imaju mnogo poena?
Brza i dinamična igra na velikom terenu, uz sistem bodovanja koji nagrađuje i manje precizne udarce, dovodi do toga da je u ovim utakmicama prisutan visok broj poena. Čak i kada tim ne postiže golove, može konstantno da ostvaruje poene što čini ove utakmice nepredvidivim do samog kraja.
Nakon što smo se stekli sliku o tome kako se ova igra odvija, od velike važnosti razumeti i organizaciju AFL lige koja uređuje i postavlja pravila i standarde ovog profesionalnog takmičenja.
Šta znači AFL liga u australijskom fudbalu?
AFL (Australian Football League) je najjača i najpoznatija profesionalna liga australijskog fudbala, ona okuplja najbolje klubove u zemlji i predstavlja vrhunac takmičarskog nivoa ovog sporta. Osnovana je 2. oktobra 1986. godine pod nazivom Viktorijanska fudbalska liga (VFL), a 1990. godine menja naziv u AFL liga. Međutim, pravila australijskog fudbala su prvi put utvrđena 1858. godine, pre formiranja lige.
AFL liga ne objedinjuje samo sve profesionalne timove i igrače ove tradicionalne igre, ona razvija takmičarski duh i neguje zajedništvo navijača, čineći australijski fudbal više od same igre. Njeni klubovi su uglavnom povezani sa gradovima ili regionima, a utakmice su društveni događaji tokom kojih se okupljaju porodice i zajednice već godinama unazad.
Najpoznatiji igrači australijskog fudbala
Kroz AFL ligu, tokom decenija, su prošli igrači čiji su talenat, fizičke sposobnosti i uticaj na igru oblikovali razvoj ovog sporta u Australiji. Legende fudbala u Australiji, kao što su Gary Ablett, Wayne Cary, Leigh Matthews, i Tony Lockett ostavili su nezaboravan trag u istoriji lige, dok su savremeni AFL igrači nastavili njihovim stopama i podižu standarde ove profesionalne igre [1].
Njihova postignuća i prepoznatljiv stil igre postali su simboli klubova i učinili ih uzorima za mlađe generacije, dodatno jačajući popularnost AFL takmičenja širom zemlje.
Snažna kultura navijača u Australiji
Navijači AFL klubova izuzetno su lojalni i redovno prate utakmice kako na stadionima tako i iz svojih domova preko ekrana. Prosečna posećenost stadiona tokom ove lige beleži oko 30.000 navijača, dok tokom finala AFL lige koje se održava na čuvenom melburškom stadionu za kriket bude zabeleženo čak oko 100.000 posetilaca.
Po najskorijim informacijama, nacionalna televizija beleži gledanost AFL mečeva od približno 3,8 miliona gledalaca u uživo prenosu a oko 5,5 miliona je pratilo AFL post mečeve, deo publike takođe je pratio mečeve putem online platformi [2].
Upravo ovakva masovna podrška i duboka povezanost zajednice sa klubovima, ali i Australije i fudbala, postavljaju osnovu za nacionalni nivo takmičenja koji se ogleda kroz australijsku fudbalsku reprezentaciju.
Australijska fudbalska reprezentacija
Australijski fudbal se prvenstveno razlikuje kroz klupska takmičenja, ali reprezentativni nivo postoji kroz međunarodne mečeve i promociju sporta van granica Australije. Reprezentacija ima važnu ulogu u predstavljanju ovog jedinstvenog sporta i doprinosi njegovoj većoj prepoznatljivosti na globalnom nivou.
Ukoliko planirate da doživite australijski fudbal uživo u njegovoj kolevci, informišite se o tome koliko dugo se čeka viza za Australiju.
Zašto je australijski fudbal poseban sport?
Australijski fudbal je poseban jer je autentičan i ne trudi se da liči na druge sportove. Njegova kombinacija brzine, snage i slobode igre, može delovati grubo i sirovo, ali je u isto vreme uzbudljiva i fascinantna milionima gledalaca već godinama.
Kombinacija fizičkog nadmetanja, neprekidne akcije i snažne kulture navijača čini australijski fudbal jedinstvenim sportom koji je duboko povezan sa australijskim identitetom.
Doživite australijski fudbal i Australiju uživo – agencija Baxvel će vam vrlo rado pomoći da realizujete svoje planove. Saznajte kako jednostavno i sigurno da dođete do turističke vize za Australiju, uz stručnu podršku Baxvel-a, i započnite što pre planiranje svog puta za Australiju bez stresa, da biste prisustvovali svojoj prvoj utakmici “footy”-ja.
Kontaktirajte nas i otkrijte sve potrebne informacije o vizama i organizaciji puta.
Reference:
- https://www.gq.com.au/gq-sports/best-afl-players-of-all-time/image-gallery/cf5d578f697ca892dca036aa9e46fee3
- https://sevenwestmedia.com.au/assets/pdfs/Sevens-AFL-Grand-Final-coverage-breaks-records.pdf
